Brama Oliwska

Skocz do: nawigacji, szukaj
Brama Oliwska (rondo w środku), po lewej Plac Zebrań Ludowych, po prawej "żółty wiadukt", na pierwszym planie Błędnik - widok w kierunku północnym, 2006

Brama Oliwska (niem. Olivaer Tor) – niewielka część Gdańska leżąca w bezpośrednim sąsiedztwie Starego Miasta, na granicy dzielnic administracyjnych Śródmieście i Aniołki.

Nazwa miejsca pochodzi prawdopodobnie od faktu, że kiedyś znajdowała się w tym miejscu brama, następnie rogatki miejskie od strony Wrzeszcza oraz Oliwy. Budynek bramy został rozebrany przed połową XIX w[1].

Funkcja komunikacyjna

Początek Wielkiej Alei przy Bramie Oliwskiej

Brama Oliwska jest punktem początkowym historycznej Wielkiej Alei, w którym ta łączy się z wiaduktem Błędnik, ul. 3 Maja oraz wiaduktem (tzw. "żółty wiadukt") z około 1910[2][3] nad m.in. linią kolejową nr 202 i linią kolejową nr 250, prowadzącym od ul. Jana z Kolna.

Pozostałości dworca Brama Oliwska

Jest to obecnie ważny węzeł komunikacyjny na trasie głównej arterii komunikacyjnej Trójmiasta, jest także węzłem gdańskiej sieci tramwajowej - schodzą się tu dwie linie okalające ścisłe centrum miasta oraz Dworzec Główny PKP. Nazwę Brama Oliwska nosi znajdujący się w tym miejscu przystanek tramwajowy[4].

W okolicy Bramy Oliwskiej znajdował się niegdyś także dworzec czołowy Brama Oliwska (Am Olivaer Tor), który był stacją końcową doprowadzonej tu w roku 1870 linii kolejowej ze Szczecina, przez Koszalin i Słupsk. Po rozebraniu miejskich fortyfikacji i budową Dworca Głównego, stacja została przekształcona na stację towarową[5]. Obecnie kilkaset metrów dalej w stronę Wrzeszcza znajduje się przystanek trójmiejskiej SKM Gdańsk Stocznia.

Tło historyczne

Brama Oliwska - widok w kierunku północnym, ok. 1895

Znajdujący się między Wielką Aleją, a ulicami Giełguda oraz 3 Maja plac Zebrań Ludowych był w okresie peerelowskim miejscem zbiórek zarządzanych przez ówczesną nomenklaturę, pochodów pierwszomajowych, jak również miejscem sezonowych lunaparków.

W okresie stanu wojennego Brama Oliwska była miejscem starć ulicznych demonstrantów prosolidarnościowych z formacjami MO i ZOMO.

Współczesność

Brama Oliwska (widok w kierunku południowym) i tramwaj PESA 120Na, w tle Zieleniak, 2011
"Żółty" wiadukt nad torami kolejowymi

Plac Zebrań Ludowych przy Bramie Oliwskiej jest obecnie miejscem festynów i cyklicznych imprez (Muzyczne Lato - letni cykl koncertów open air muzyki rockowej i popowej)[6].

Teren placu, zgodnie z planem zagospodarowania, ma docelowo zostać przekształcony na teren obsługi transportu drogowego i zabudowy usługowej[7].

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Wolne Forum Gdańsk - Brama Oliwska - fragmenty map
  2. "Żółty wiadukt" zostanie rozebrany. trojmiasto.pl, 21 sierpnia 2008. [dostęp 21 sierpnia 2008].
  3. Wiadukt przy Jana z Kolna jednak do remontu. trojmiasto.pl, 24 listopada 2010. [dostęp 24 listopada 2010].
  4. Brama Oliwska. ZTM Gdańsk.
  5. Gdzie był dworzec Brama Oliwska (Am Olivaer Tor)?. Akademia Rzygaczy.
  6. 10 lat sceny. Scena Muzyczna Gdańsk.
  7. Uchwała RMG Nr VII/109/2007, dn. 26.02.2007. Dz. U. Woj. Pom. Nr 98, poz. 1547, dn. 2007.05.21.