5 czerwca jest 156. (w latach przestępnych 157.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 209 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Bonifacy, Dobrociech, Doroteusz, Ferdynand, Genadiusz, Hildebrand, Hildebranda, Igor, Jakub, Nikanor, Nikanora, Waleria, Walter i Zenaida.
• Dania – Święto Konstytucji
• Gwinea Równikowa – Dzień Prezydenta
• Iran – Rocznica Powstania Przeciw Szachowi
• Polska – Święto Centralnego Węzła Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej im. płk. prof. Kazimierza Drewnowskiego (Decyzja nr 93/MON z 11 kwietnia 2005)^[1]
• międzynarodowe – Światowy Dzień Środowiska (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
• Seszele – Święto Wyzwolenia
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[2][3] obchodzą:
  • św. Bonifacy-Winfrid (biskup i męczennik)
  • św. Eoban (biskup i męczennik)

Wydarzenia w Polsce

• 1257 – Książę Bolesław Wstydliwy dokonał lokacji Krakowa na prawie magdeburskim.
• 1443 – Najsilniejsze historyczne trzęsienie ziemi na obszarze Polski o magnitudzie ocenianej na powyżej 6 w skali Richtera z epicentrum na północ od Wrocławia. Największe straty odnotowano w samym Wrocławiu, w Krakowie zawaliło się sklepienie kościoła św. Katarzyny.
• 1604 – Odbył się ingres prymasa Jana Tarnowskiego do katedry gnieźnieskiej.
• 1807 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Dobrym Miastem.
• 1875 – Założono Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie.
• 1894 – Otwarto Panoramę Racławicką we Lwowie.
• 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: Armia Konna Budionnego przełamała polski front pod Samhorodkiem.
• 1927:
  • Rozpoczęto budowę archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach.
  • W Warszawie rozpoczął się I Ogólnokrajowy Zlot Młodzieży Robotniczej i Dzień Sportu Robotniczego, zorganizowane przez OM TUR.
• 1965 – Została założona Politechnika Świętokrzyska w Kielcach.
• 1968 – Odsłonięto pomnik Papieża Jana XXIII we Wrocławiu.
• 1975 – Powstał Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów.
• 1981 – Po 30 latach przyjechał do kraju Czesław Miłosz.
• 1992 – Waldemar Pawlak został desygnowany na urząd premiera RP.
• 1993 – Odbyło się uroczyste otwarcie Bornego Sulinowa.
• 1994 – Została założona Krajowa Partia Emerytów i Rencistów.
• 1999 – Rozpoczęła się VII pielgrzymka Jana Pawła II do Polski.

Wydarzenia na świecie

• 1224 – Cesarz Fryderyk II założył uniwersytet w Neapolu.
• 1288 – Wojna o sukcesję limburską: bitwa pod Worringen.
• 1305 – Klemens V został wybrany na papieża.
• 1409 – Wielka schizma zachodnia: sobór w Pizie ogłosił detronizację papieża Grzegorza XII i antypapieża Benedykta XIII.
• 1507 – Diego de Deza złożył dymisję z funkcji Wielkiego Inkwizytora Kastylii-Leónu i Grenady.
• 1625 – Wojna osiemdziesięcioletnia: Hiszpanie zdobyli Bredę.
• 1654 – Krystyna Waza została koronowana na królową Szwecji.
• 1661 – Izaak Newton zapisał się do Kolegium św. Trójcy uniwersytetu w Cambridge.
• 1806 – Napoleon Bonaparte proklamował Królestwo Holandii.
• 1827 – Wojna o niepodległość Grecji: wojska tureckie zdobyły Akropol ateński.
• 1832 – Wybuchło powstanie republikanów w Paryżu.
• 1837 – Houston uzyskało prawa miejskie.
• 1849 – Po podpisaniu nowej konstytucji Dania stała się monarchią konstytucyjną.
• 1851 – W amerykańskim czasopiśmie National Era ukazał się pierwszy odcinek powieści Chata wuja Toma Harriet Beecher Stowe.
• 1862 – Wietnam i Francja podpisali w Sajgonie traktat przyznający stronie francuskiej trzy prowincje leżące w Kochinchinie.
• 1866 – Według obliczeń Pluton osiągnął aphelium swojej orbity. Następne takie zdarzenie będzie miało miejsce w sierpniu 2113 roku.
• 1900 – II wojna burska: wojska brytyjskie zajęły Pretorię.
• 1904 – Założono paragwajski klub piłkarski Nacional Asunción.
• 1912 – Korpus Piechoty Morskiej USA wylądował na Kubie.
• 1915 – Dania wprowadziła poprawkę do konstytucji, gwarantującą kobietom prawo do głosowania.
• 1916 – I wojna światowa: brytyjski minister wojny Horatio Kitchener zginął na pokładzie krążownika HMS Hampshire, zatopionego przez niemiecki okręt podwodny w pobliżu Orkadów.
• 1929 – Ramsay MacDonald został drugi raz premierem Wielkiej Brytanii.
• 1933 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchylił prawo zezwalające wierzycielom na domaganie się zapłaty w złocie.
• 1938 – W pierwszym występie na piłkarskich Mistrzostwach Świata we Francji, Polska przegrała po dogrywce z Brazylią 5:6. Cztery bramki dla Polski zdobył Ernest Wilimowski, trzy dla Brazylii Leônidas da Silva.
• 1941 – W wyniku pożaru wywołanego japońskim nalotem na chińskie miasto Chongqing udusiło się około 4 tys. osób kryjących się w tunelu.
• 1945 – Obwieszczono objęcie przez Sojuszniczą Radę Kontroli najwyższej władzy w Niemczech.
• 1947 – George Marshall, amerykański sekretarz stanu przedstawił plan pomocy gospodarczej dla Europy, tzw. Plan Marshalla.
• 1957 – Dokonano oblotu śmigłowca Mi-6.
• 1963:
  • Brytyjski sekretarz ds. wojny John Profumo podał się do dymisji, przyznając się do utrzymywania kontaktów z prostytutką powiązaną z radzieckim wywiadem.
  • W Iranie doszło do masowych protestów przeciw szachowi, krwawo stłumionych przez armię.
• 1967:
  • Rozpoczęła się wojna sześciodniowa. Na Wielkim Jeziorze Gorzkim na Kanale Sueskim na osiem lat zostały uwięzione polskie dziesięciotysięczniki: Bolesław Bierut i Djakarta.
  • Ukazała się powieść Sto lat samotności Gabriela Garcii Márqueza.
• 1968 – W Los Angeles został postrzelony kandydat Partii Demokratycznej na prezydenta, senator Robert Kennedy. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł następnego dnia.
• 1969 – Tu-144 jako pierwszy samolot pasażerski przekroczył barierę dźwięku.
• 1975:
  • Po raz pierwszy od wybuchu wojny sześciodniowej otwarto Kanał Sueski.
  • W referendum w Wielkiej Brytanii 67% głosujących opowiedziało się za pozostaniem kraju w EWG.
• 1976 – 11 osób zginęło po przerwaniu zapory Teton Dam w amerykańskim stanie Idaho.
• 1977:
  • Na Seszelach doszło do wojskowego zamachu stanu.
  • Rozpoczęto sprzedaż komputera Apple II.
• 1980 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz T-2.
• 1981 – Amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób doniosło w swym cotygodniowym biuletynie, że 5 homoseksualistów z Los Angeles zapadło na rzadką odmianę zapalenia płuc. Był to pierwszy opis choroby, którą rok później nazwano AIDS.
• 1989 – Nieznany mężczyzna zatrzymał w Pekinie kolumnę czołgów wracających z akcji stłumienia studenckiego protestu na placu Tian'anmen.
• 1991 – Rozpoczęła się misja STS-40 wahadłowca Columbia.
• 1993 – 24 żołnierzy pakistańskich z misji pokojowej UNOSOM II zginęło w Somalii z rąk bojówkarzy Mohameda Aidida.
• 1997 – W Algierii odbyły się pierwsze od wybuchu wojny domowej wybory parlamentarne, do których nie został dopuszczony Islamski Front Ocalenia.
• 2002:
  • 17 osób zginęło, a 38 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na autobus w Megiddo na północy Izraela.
  • Ukazała się pierwsza oficjalna wersja Mozilli, oznaczona numerem 1.0.
• 2004 – W zamachu w Bagdadzie zginęło dwóch byłych żołnierzy jednostki GROM oraz dwóch Amerykanów, pracujących dla amerykańskiej firmy ochroniarskiej Blackwater.
• 2005 – W wyniku referendum Szwajcaria zgodziła się na przystąpienie do układu z Schengen.
• 2006 – Po rozpadzie federacji z Czarnogórą, parlament w Belgradzie proklamował niepodległość Serbii.
• 2009:
  • Co najmniej 31 osób (w tym 9 policjantów) zginęło w starciach między peruwiańską policją a Indianami, protestującymi przeciwko wydobyciu ropy i gazu ziemnego na terenie Amazonii.
  • Co najmniej 40 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym na meczet w miejscowości Haya Gai w północno-zachodnim Pakistanie.
• 2010 – Izraelscy żołnierze zajęli bez walki statek MV Rachel Corrie, ostatni z sześciu należących do tzw. Flotylli Pokoju, wiozącej pomoc humanitarną dla Strefy Gazy.

Urodzili się

• 1436 – Ludwik Sabaudzki, król Cypru (1459-1460), hrabia Genewy (1460-1482) (zm. 1482)
• 1493 – Justus Jonas, niemiecki teolog (zm. 1555)
• 1656 – Joseph Pitton de Tournefort, francuski botanik (zm. 1708)
• 1760 – Johan Gadolin, fiński mineralog i chemik (zm. 1852)
• 1819 – John Couch Adams, angielski matematyk, astronom (zm. 1892)
• 1829 – Leon Szubert, polski rzeźbiarz (zm. 1859)
• 1850 – Pat Garrett, amerykański prawnik, szeryf , który zabił Billy the Kida (zm. 1908)
• 1865 – Felicjan Szopski, polski kompozytor, krytyk i pedagog muzyczny (zm. 1939)
• 1870 – Ferdinand Blumenthal, niemiecki lekarz, pionier onkologii (zm. 1941)
• 1873 – Ludwik Versiglia – włoski salezjanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1930)
• 1878 – Pancho Villa, meksykański przywódca partyzantki chłopskiej (zm. 1923)
• 1880 – Edward Leszczyński, polski poeta, krytyk literacki (zm. 1921)
• 1883 – John Maynard Keynes, brytyjski ekonomista (zm. 1946)
• 1884 – Antoni Władysław Idźkowski, polski nauczyciel, kupiec, krajoznawca (zm. 1975)
• 1894 – Roy Thomson, kanadyjski magnat medialny (zm. 1976)
• 1898 – Federico García Lorca, hiszpański poeta, dramatopisarz (zm. 1936)
• 1899 – Ernesto Cofiño, gwatemalski pediatra, Sługa Boży Kościoła katolickiego (zm. 1991).
• 1902 – Hugo Huppert, austriacki pisarz i działacz komunistyczny (zm. 1982)
• 1912:
  • Wojciech Dzieduszycki, polski aktor, śpiewak, dyrygent, dziennikarz, autor tekstów kabaretowych, działacz kulturalny (zm. 2008)
  • Alexandru Todea, rumuński duchowny katolicki, kardynał (zm. 2002)
• 1914 – Rose Hill, brytyjska aktorka (zm. 2003)
• 1918 – Zygmunt Nieciecki, polski artysta grafik, modelarz znaków wodnych, wieloletni pracownik PWPW (zm. 2008)
• 1920:
  • Marian Leon Bielicki, polski pisarz (zm. 1972)
  • Jan Mazur, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (zm. 2008)
  • Tadeusz Świcarz, polski hokeista, piłkarz (zm. 2002)
• 1923 – Jorge Daponte, argentyński kierowca wyścigowy (zm. 1963)
• 1925 – Mykoła Pławiuk, ukraiński polityk, prezydent Ukrainy na emigracji, działacz społeczny (zm. 2012)
• 1926 – Camillo Cibin, włoski ochroniarz papieski, wieloletni szef żandarmerii watykańskiej (zm. 2009)
• 1928:
  • Kazimierz Hoffman, polski poeta (zm. 2009)
  • Tony Richardson, angielski reżyser teatralny i filmowy, scenarzysta, producent (zm. 1991)
• 1931:
  • Zygmunt Apostoł, polski aktor, kompozytor, pianista
  • Jerzy Prokopiuk, polski pisarz, tłumacz, filozof, redaktor naczelny portalu Gnosis
• 1932 – Witold Dąbrowski, polski polityk, kierownik resortu budownictwa
• 1939 – Grzegorz Królikiewicz, polski reżyser
• 1941:
  • Martha Argerich, argentyńska pianistka
  • Barbara Brylska, polska aktorka
  • Gjermund Eggen, norweski biegacz narciarski
• 1942 – Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, gwinejski polityk i wojskowy, prezydent Gwinei Równikowej
• 1944 – Tommie Smith, amerykański lekkoatleta, sprinter
• 1945 – Evelyna Steimarová, czeska aktorka
• 1948 – Ryszard Lenczewski, polski operator filmowy
• 1949 – Ken Follett, brytyjski pisarz
• 1952 – Nicko McBrain, brytyjski perkusista zespołu Iron Maiden
• 1953 – Kathleen Kennedy, amerykańska producentka filmowa
• 1954:
  • Ludwik Dorn, polski polityk
  • Cezary Morawski, polski aktor
• 1956:
  • Kenny G, amerykański saksofonista
  • Roger Michell, południowoafrykański reżyser filmowy
• 1958 – Ahmed Abdallah Sambi, komoryjski prezydent, prezydent Komorów
• 1959 – Werner Schildhauer, niemiecki biegacz długodystansowy
• 1960 – Sławomir Pietrzak, polski muzyk rockowy
• 1961:
  • Anke Behmer, niemiecka siedmioboistka
  • Mary Kay Bergman, amerykańska aktorka (zm. 1999)
• 1962:
  • Jacek Inglot, polski pisarz science fiction
  • Astrid Koburg, belgijska księżniczka
• 1963 – Wojciech Lepianka, polski scenarzysta filmowy
• 1964:
  • Lisa Cholodenko, amerykańska reżyser, scenarzystka filmowa
  • Rick Riordan, amerykański pisarz
  • Karl Sanders, amerykański muzyk, gitarzysta, wokalista, kompozytor
• 1965:
  • Juliusz Kruszankin, polski piłkarz, trener piłkarski
  • Irina Kusakina, rosyjska saneczkarka
• 1967:
  • Joe DeLoach, amerykański sprinter
  • Jacek Bednarz, polski piłkarz, działacz piłkarski
  • Jacek Protasiewicz, polski polityk, eurodeputowany
• 1968 – Marc Rieper, duński piłkarz
• 1969:
  • Brian McKnight, amerykański piosenkarz, autor tekstów, multiinstrumentalista, producent muzyczny
  • Jorge Santillana, meksykański piłkarz
• 1970 – Pedro Carrión, kubański piłkarz
• 1971:
  • Jan Kozaczuk, polski aktor
  • Mark Wahlberg, amerykański aktor
• 1973 – Lamon Brewster, amerykański bokser
• 1974:
  • Scott Draper, australijski tenisista
  • Nikole Mitchell, jamajska sprinterka
  • Marcus Patrick, brytyjski aktor, piosenkarz, model
• 1975 – Maciej Sobociński, polski reżyser filmowy
• 1977:
  • Navi Rawat, amerykańska aktorka
  • Liza Weil, amerykańska aktorka
• 1978 – Fernando Meira, portugalski piłkarz
• 1979 – Peter Wentz, amerykański basista, kompozytor, członek zespołu Fall Out Boy
• 1980:
  • Dawit Bolkwadze, gruziński piłkarz
  • Yasmine Hanani, amerykańska aktorka
• 1981:
  • Carlos Barredo, hiszpański kolarz szosowy
  • Sébastien Lefebvre, kanadyjski gitarzysta zespołu Simple Plan
  • Małgorzata Plebanek, polska siatkarka
• 1982:
  • Dorota Bawołek, polska dziennikarka
  • Achille Emana, kameruński piłkarz
  • Frederica Piedade, portugalska tenisistka
• 1983 – Elżbieta Mowlik, polska koszykarka
• 1985 – Jekatierina Byczkowa, rosyjska tenisistka
• 1986 – Amanda Crew, kanadyjska aktorka
• 1987 – Magnus Troest, duński piłkarz
• 1991 – Gail Brodsky, amerykańska tenisistka

Zmarli

•   754 – Bonifacy-Winfrid, biskup, apostoł Niemców, męczennik i święty Kościoła katolickiego (ur. między 672 a 675)
• 1239 – Władysław Odonic, książę wielkopolski (ur. ok. 1190)
• 1316 – Ludwik X Kłótliwy, król Francji (ur. 1289)
• 1816 – Giovanni Paisiello, włoski kompozytor (ur. 1740)
• 1826 – Carl Maria von Weber, niemiecki kompozytor (ur. 1786)
• 1840 – Łukasz Vũ Bá Loan, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1756)
• 1852 – Tomasz Napoleon Nidecki, polski kompozytor, dyrygent, pianista (ur. 1807)
• 1862:
  • Dominik Toại, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1811 lub 1812)
  • Dominik Huyện, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1817)
• 1901 – Dagny Juel Przybyszewska, norweska artystka i muza (ur. 1867)
• 1931 – Jan Dąbski, polski działacz ludowy i polityk, dziennikarz, kierownik resortu spraw zagranicznych (ur. 1880)
• 1938 – Walenty Dec, polski kompozytor, organista (ur. 1851)
• 1942 – Stanisław Stączek, polski polityk, minister (ur. 1864)
• 1943 – Wacław Bojarski, polski pisarz, publicysta, satyryk (ur. 1921)
• 1944 – Józef Beck, polski polityk, dyplomata, wojskowy (ur.1894)
• 1946 – Maud Watson, brytyjska tenisistka (ur. 1864)
• 1949 – Emilia Malessa, polska żołnierz, działaczka Armii Krajowej, powstaniec warszawski (ur. 1909)
• 1968 – Jerzy Gert, polski dyrygent i kompozytor (ur. 1908)
• 1989 – Włodzimierz Oliwa, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, b. minister (ur. 1924)
• 2000 – Franco Rossi, włoski reżyser, scenarzysta filmowy (ur. 1919)
• 2002 – Dee Dee Ramone, muzyk, basista, członek zespołu Ramones (ur. 1951)
• 2003 – Ken Grimwood, amerykański dziennikarz i pisarz (ur. 1944)
• 2004:
  • Krzysztof Kaśkos, polski wojskowy, porucznik Wojska Polskiego, żołnierz Jednostki Wojskowej GROM (ur. 1974)
  • Ronald Reagan, amerykański aktor, polityk, prezydent USA (ur. 1911)
  • Artur Żukowski, polski wojskowy, starszy chorąży Wojska Polskiego, żołnierz Jednostki Wojskowej GROM (ur. 1972)
• 2007 – Anna Strońska, polska reporterka, pisarka i publicystka (ur. 1931)
• 2008 – Józef Browarski, polski piłkarz (ur. 1931)
• 2009 – Stanisław Karolak, polski językoznawca, romanista, slawista (ur. 1931)
• 2010:
  • Angus Douglas-Hamilton, brytyjski arystokrata, Książę Hamilton (ur. 1938)
  • Tony Peluso, amerykański gitarzysta grupy The Carpenters, producent muzyczny (ur. 1950)
• 2011 – Leon Botha, południowoafrykański malarz, performer muzyczny (ur. 1985)

Przypisy